از امام صادق عليه السّلام دربارهء نصرانى كه با مسلمانان در سفر بود و مىميرد پرسيده شد ، حضرت فرمود : چون احترامى ندارد ، مسلمانى او را غسل ندهد . و دفنش نكند و بر قبرش حاضر نشود ، هرچند كه پدرش بوده است . از اين روايت به خوبى استفاده مىشود كه كافر ذمّى پس از مرگ ، هيچ‌گونه ارزش و اهميّتى ندارد و آنچه در حال حيات داشت در حقيقت مصونيت اجتماعى بود و نه كرامت و ارزش ذاتى . حرمت مشكوك الإسلام و مجرمان دو مسئله باقى مىماند كه دربارهء بحث فوق است : يكى مسئلهء مشكوك الاسلام ؛ يعنى اجسادى كه از مسلمان بودن يا كافر بودن نشانى ندارند ، و ديگر ، مسئلهء مسلمانى كه به صورتى ؛ مثل ارتداد ، قتل ، فساد اخلاقى ، قاچاق مواد مخدّر و . . . مجرم شناخته شده و محكوم به اعدام شده است . آيا جسد مشكوك و جسد معدوم ، حكم جسد مسلمان محترم يا حكم كافر را دارد ؟ دربارهء مسئلهء نخست ، فتواها مختلف است : بعضى از فقيهان مشكوك الإسلام را از نظر حرمت و عدم حرمت به كافر ملحق كرده‌اند ، امّا برخى ديگر بين كشور اسلامى و غير اسلامى تفصيل داده‌اند و گفته‌اند : اگر جسد مشكوك در بلاد اسلامى يافته شود محكوم به اسلام است و اگر در بلاد غير اسلامى يافت شود محكوم به كفر است . به اين فتواها توجّه كنيد : امام خمينى رحمه اللّه در پاسخ اين سؤال : اگر ميّتى مشكوك باشد كه مسلم است يا كافر ، و راهى براى حكم به اسلام او نباشد ، جايز است تشريح كردن آن يا خير ، مىفرمايد : مانع ندارد . « 1 » مرحوم آية اللّه خوئى مىفرمايد : يجوز تشريح بدن الميّت الكافر بأقسامه ، كذا إذا كان إسلامه مشكوكا فيه بلا فرق في ذلك بين البلاد الإسلاميّة و غيرها . . . ؛ « 2 »

--> ( 1 ) . امام خمينى ، استفتائات ، ص 42 . ( 2 ) . آية اللّه خوئى ، منهاج الصالحين ، ج 1 ، ص 426 .